Drie mailtjes binnen een uur, alle drie met hetzelfde woord erin: stuklijst. Inkoop wil weten wat er voor de nieuwe transportband besteld moet worden. De montagevoorman vraagt om een lijst per bouwgroep, want zijn ploeg bouwt de machine module voor module op. En de werkvoorbereider wil per niveau zien welke sub-samenstellingen eerst klaar moeten zijn. Drie collega's, één samenstelling, en toch bedoelen ze drie verschillende lijsten.
Inventor heeft daar een antwoord op. De BOM-weergaven van Inventor, structured, parts only en first-level, tonen dezelfde samenstelling op drie manieren, elk met een eigen doel. Wie de verschillen kent, stuurt elke ontvanger in één keer de juiste lijst. Wie ze door elkaar haalt, veroorzaakt optelwerk in Excel, dubbele bestellingen en discussies over aantallen. In dit artikel zetten we de drie weergaven naast elkaar, koppelen we ze aan de afdelingen die erom vragen en kijken we hoe je elke lijst zonder knip- en plakwerk de deur uit krijgt, onder meer met een toolbox als Thundercad.
Drie weergaven, drie verschillende antwoorden
De spraakverwarring begint bij het woord stuklijst zelf, want in Inventor bestaat niet één stuklijst. Dezelfde samenstelling levert drie lijsten op die alle drie waar zijn, maar elk een andere vraag beantwoorden.
Structured: hoe zit het in elkaar
De structured-weergave volgt de boom van je samenstelling: hoofdsamenstelling, sub-samenstellingen en daaronder de onderdelen. Op alle niveaus bekeken zie je de complete opbouw, met inspringende niveaus. Dit is de lijst die vertelt hoe de machine in elkaar gaat, en daarmee de natuurlijke lijst voor iedereen die bouwt of controleert.
First-level: één verdieping tegelijk
Zet je de structured-weergave op first-level, dan zie je alleen wat direct onder het bekeken niveau hangt: de bouwgroepen en losse onderdelen van dat ene niveau. Wat daar weer onder zit, blijft buiten beeld. Dat is precies wat je wilt als je per module plant, bestelt of uitbesteedt: elke sub-samenstelling wordt één regel met een aantal, en de details horen bij de lijst van die sub-samenstelling zelf.
Parts only: alles plat geteld
Parts only slaat alle tussenniveaus over en telt elk onderdeel over de complete samenstelling op. Staan er vier bouwgroepen in de machine met elk zes dezelfde beugels, dan zegt parts only: vierentwintig beugels. De vraag die deze lijst beantwoordt is niet hoe het in elkaar zit, maar wat er in totaal nodig is. Voor bestellen en zagen is dat goud waard; voor monteren is het waardeloos, want de bouwvolgorde is weg.
Welke afdeling krijgt welke lijst
Wie de drie weergaven kent, hoeft per aanvraag alleen nog te bedenken welke vraag de ontvanger eigenlijk stelt. In de praktijk komt het meestal hierop neer:
| Ontvanger | Achterliggende vraag | Weergave | Let op |
|---|---|---|---|
| Inkoop | Wat moet ik in totaal bestellen? | Parts only | Koopdelen als één regel, zie de markeringen hieronder |
| Montage | In welke volgorde bouw ik op? | Structured, alle niveaus | Positienummers per niveau vermelden |
| Werkvoorbereiding en planning | Wat moet er per module klaar zijn? | Structured, first-level | Per sub-samenstelling een eigen lijst |
| Service en documentatie | Welke delen kunnen ooit vervangen worden? | Parts only | Filter op slijt- en reservedelen |
Zet er altijd bij welke weergave een lijst toont. Een kop als "platte bestellijst" of "opbouwlijst per module" voorkomt dat iemand een parts only-lijst als montagevolgorde leest, of andersom.
De structuur bepaalt wat elke weergave laat zien
Alle drie de weergaven kijken naar dezelfde bron: de opbouw van je samenstelling en de BOM-structuur die elk component daarin heeft. Vier markeringen maken in de praktijk het verschil:
- Purchased: een koopdeel met eigen opbouw, zoals een motorreductor met kap en stekker, verschijnt in parts only als één regel. Precies wat inkoop wil, want die bestelt het geheel en niet de binnenkant.
- Inseparable: een gelaste of geperste eenheid gedraagt zich in parts only als één onderdeel. De lasgroep telt als één positie; de losse strippen en buizen bestel je via de lijst van de lasgroep zelf.
- Phantom: een hulpstructuur die alleen voor het modelleren bestaat, telt zelf niet mee en geeft zijn inhoud door aan het niveau erboven.
- Reference: telt nergens mee. Bedoeld voor omgeving en referentiegeometrie, niet voor iets wat besteld moet worden.
Een verkeerde markering is de klassieke bron van "de aantallen kloppen niet": inkoop die de losse onderdelen van een koopdeel op de lijst krijgt, of een beugel op reference die stilletjes uit elke telling valt. De weergave kan alleen goed laten zien wat de structuur goed aanlevert; hoe je die opbouw bewust ontwerpt, lees je in Je samenstellingsstructuur ís je stuklijststructuur.
Elke afdeling zijn eigen lijst sturen hoeft geen middag te kosten. Met Export BOM van Thundercad zet je de gekozen weergave in een paar klikken om naar een Excel in je eigen sjabloon, per ontvanger een ander sjabloon.
Probeer 30 dagen gratisExporteren per ontvanger
Op de tekening kies je per stuklijsttabel welke weergave die toont, en dat is meteen een goede controle: de tabel op het overzichtsblad hoort structured te zijn, de bestellijst niet. Voor alles buiten de tekening geldt hetzelfde principe: bepaal eerst de weergave, exporteer dan pas.
Daar zit ook de tijdwinst. Met Export BOM exporteer je de stuklijst rechtstreeks naar Excel in je eigen sjabloon. Maak per lijstsoort één vast sjabloon met de kolommen die de ontvanger nodig heeft: onderdeelnummer, omschrijving, aantal en inkoopeenheid voor de platte bestellijst, de modulestructuur voor de planning. Hoe je zulke sjablonen opzet en waarom ze het handwerk in Excel vervangen, lees je in Stuklijsten uit Inventor naar Excel: altijd in je eigen sjabloon.
Geef exports daarnaast een vaste naamgeving, bijvoorbeeld projectnummer plus lijstsoort. Zo ziet iedereen aan de bestandsnaam al of hij naar een platte bestellijst of een opbouwlijst kijkt, ook weken later in een mailbijlage.
De vier missers die je wilt voorkomen
- Structured naar inkoop. Iemand gaat handmatig aantallen optellen over niveaus heen, en ergens gaat een vermenigvuldiging fout. Parts only doet dat optelwerk voor je.
- Parts only naar montage. De aantallen kloppen, maar de bouwvolgorde is weg. De monteur legt vierentwintig beugels klaar en mag zelf uitzoeken waar ze horen.
- Positienummers door elkaar. Positie 7 in de structured-lijst is een ander onderdeel dan positie 7 in parts only. Wie nummers doorbelt zonder erbij te zeggen welke lijst, organiseert een misverstand. Gebruik het onderdeelnummer als sleutel tussen lijsten.
- Markeringen vergeten. Eén koopdeel op Normal of één frame-onderdeel op Reference, en de mooiste weergave telt verkeerd. Vandaar de controle uit de tip hierboven.
Veelgestelde vragen
Waarom wijken de aantallen in parts only af van wat ik in structured zie?
Parts only telt over alle niveaus heen op en verwerkt daarbij de BOM-structuur van elk component. Koopdelen en lasgroepen klappen dicht tot één regel, phantom-structuren geven hun inhoud door en reference-onderdelen tellen niet mee. Wijkt een aantal af, kijk dan eerst naar die markeringen en pas daarna naar het model.
Kan ik dezelfde positienummers in alle weergaven gebruiken?
Nee. Structured en parts only hebben elk hun eigen nummering en die lopen vrijwel altijd uiteen. Zet daarom op elke lijst welke weergave hij toont, en gebruik het onderdeelnummer als vaste sleutel wanneer afdelingen met verschillende lijsten naar hetzelfde artikel verwijzen.
Moet ik voor elke afdeling steeds opnieuw een lijst samenstellen?
Dat hoeft niet. Leg per ontvanger één keer vast welke weergave en welke kolommen die nodig heeft, en werk daarna steeds volgens dat vaste recept. Met Export BOM giet je de export in een vast Excel-sjabloon per lijstsoort, en in de gratis proefmaand probeer je dat gewoon met je eigen samenstellingen uit.